Nieuws

Vrouwen die net bevallen zijn met een keizersnede lopen een verrassend groot risico op een snelle buikoperatie – een operatie waardoor ze vaak hun baarmoeder verliezen.

Dat blijkt uit onderzoek van het Leidse UMC, waarop arts-onderzoeker Tom Witteveen vandaag promoveert.

Witteveen analyseerde met een aantal collega’s van alle Nederlandse ziekenhuizen de gegevens van kraamvrouwen die een buikoperatie ondergingen omdat de kans anders groot was dat ze zouden overlijden.   Dat gebeurt vaak direct na de bevalling, of soms enkele dagen later. Het gaat onder meer om het scheuren van de baarmoeder, heftige interne bloedingen of sterk vaginaal bloedverlies. Bij dertig procent van deze vrouwen blijkt het uiteindelijk nodig om de baarmoeder weg te nemen. Dat is niet alleen een forse operatie, maar de kans op meer kinderen is daarmee ook verkeken. Vier van de tien buikoperaties vinden plaats bij vrouwen die hun eerste kind kregen. Het risico op zo’n ingreep is klein, maar na een keizersnede wel bijna 17 keer zo groot als na een natuurlijke bevalling. Op 10.000 bevallingen bleek bij een keizersnede ruim 30 keer deze ingreep nodig, tegen amper 2 vrouwen die ‘gewoon’ bevielen. Verrassend verschil “Dat een operatie als de keizersnede dat risico vergroot, is logisch. Snijden in het lichaam is nooit risicoloos. Maar dat het verschil met de vaginale bevalling zo sterk blijkt, is verrassend”, zegt Witteveen. Ook bij de geplande keizersnede is het gevaar op een heroperatie nog 10 keer zo groot als bij de natuurlijke bevalling.

Tussen 1999 en 2012 steeg het aandeel keizersneden van 11 tot 16 procent en waarschijnlijk ligt het nu nog hoger. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO wijst erop dat deze ingreep alleen mag worden uitgevoerd als het medisch noodzakelijk is en schat in dat het slechts bij 10 procent van de bevallingen nodig is.

“Het is niet precies bekend hoeveel van de keizersneden worden uitgevoerd zonder medische reden”, zegt Witteveen. “Maar de druk op gynaecologen is toegenomen. Aanstaande moeders denken vaak ten onrechte dat een keizersnede de meest veilige weg is. Maar als dat eigenlijk niet hoeft, is het extra wrang dat een vrouw meer risico loopt op vervolgens nog een operatie.”

Meer nadelen
De Leidse artsen willen dat zwangeren meer informatie krijgen over de complicaties. “Dit onderzoek betreft een kleine groep van de heel ernstige complicaties. Maar een keizersnede heeft meer nadelen, ook voor het kind is het lang niet altijd het veiligst”, zegt Witteveen. Mildere complicaties bij een keizersnede zijn bijvoorbeeld infecties of beschadiging van blaas en darmen. Ook kan het litteken in de baarmoeder bij een volgende baring scheuren.
Het aantal keizersnedes is in Nederland nog steeds laag in vergelijking met het buitenland. De Leidse artsen vermoeden wel dat de groeiende groep zwangeren die geboren zijn in landen waar keizersnedes gebruikelijker zijn, extra druk op Nederlandse gynaecologen zet om tot een keizersnede over te gaan.